Artikelen Bach

  1. Sarabande. Over Bach, Vestdijk, emoties en de mooiste melodie.
    https://wimfaas.com/2011/10/01/sarabande-over-bach-vestdijk-emoties-en-de-mooiste-melodie/
  2. Cantate 206, een pikante Bach.
    https://wimfaas.com/2010/02/02/cantate-206-een-pikante-bach/
  3. Cantate 61, Nun komm der Heiden Heiland. Over Jesaja, Ambrosius, Luther en Bach.
    https://wimfaas.com/2010/12/05/nun-komm-der-heiden-heiland-jesaja-ambrosius-luther-en-bach/
  4. De Matthäus Passion uitgelegd op één A4tje.
    https://wimfaas.com/2011/03/09/de-mattheus-passion-uitgelegd-in-600-woorden/
  5. Gustav Leonhardt, de dienaar en de meester.
    https://wimfaas.com/2017/01/13/gustav-leonhardt-de-dienaar-en-de-meester/
  6. Bach en Telemann. Vrienden die elkaar uit het oog verloren.
    https://wimfaas.com/2016/11/11/bach-en-telemann-vrienden-die-elkaar-uit-het-oog-verloren/
  7. Cantate 187. Es wartet alles auf dich.
    https://wimfaas.com/2016/09/11/es-wartet-alles-auf-dich-bwv-187/
  8. Fietsen langs de Elbe. Over Bach, Luther, vrome vrouwen en katholieke keurvorsten.
    https://wimfaas.com/2016/07/01/fietsen-langs-de-elbe-over-bach-luther-vrome-vrouwen-en-katholieke-keurvorsten/
  9. Cantate 107. Luisteren naar Bach zoals je kijkt naar Rothko.
    https://wimfaas.com/2016/03/07/luisteren-naar-bach-zoals-je-kijkt-naar-rothko/
  10. De beste luitist van de wereld op bezoek bij Bach.
    https://wimfaas.com/2015/11/29/silvius-leopold-weiss-de-luit-in-het-werk-van-bach-en-bwv-1025/
  11. Die Kunst der Fuge.
    https://wimfaas.com/2015/10/06/die-kunst-der-fuge/
  12. Adriaan Willaert, Claudio Monteverdi, Johann Sebastian Bach en de San Marco.
    https://wimfaas.com/2015/08/01/adriaan-willaert-claudio-monteverdi-johann-sebastian-bach-en-de-san-marco/
  13. 100 minuten met Bach in Köthen.
    https://wimfaas.com/2015/04/08/100-minuten-met-bach-in-kothen/
  14. Fietsen door het land van Bach.
    https://wimfaas.com/2012/07/13/fietsen-door-het-land-van-bach/
  15. Cantate 162. Ach, ich sehe, itzt, da ich zu Hochzeit gehe.
    https://wimfaas.com/2014/11/03/ach-ich-sehe-itzt-da-ich-zur-hochzeit-gehe-bwv-162/
  16. Fietsen met een jonge Bach.
    https://wimfaas.com/2014/08/17/fietsen-met-een-jonge-bach/
  17. Bach versie van Pergolesi’s Stabat Mater.
    https://wimfaas.com/2014/03/21/bachs-versie-van-pergolesis-stabat-mater/
  18. Cantate 103, Ihr werdet weinen und heulen: het verdriet van Mariane von Ziegler
    https://wimfaas.com/2017/06/30/ihr-werdet-weinen-und-heulen-het-verdriet-van-mariane-von-ziegler/
  19. De tweede viool in het vioolconcert bij het vioolconcert in E-groot.
    https://wimfaas.com/2017/09/12/de-tweede-viool-bij-het-vioolconcert-in-e-groot/
  20. Mit verlangen, een homo-erotische aria van Bach.
    https://wimfaas.com/2017/11/02/mit-verlangen-een-homo-erotische-aria-van-bach/
  21. Dansen met Bach.
    https://wimfaas.com/2017/11/17/dansen-met-bach-2/
  22. BWV 333 op Bachs 333ste geboortedag.
    https://wimfaas.com/2018/03/15/bwv-333-op-bachs-333ste-geboortedag/
  23. Waarom heten zoveel Bachs Johann?
    https://wimfaas.com/2018/06/22/waarom-heten-zoveel-bachs-johann/
  24. Fietsen door de streek van Bachs jeugd.
    https://wimfaas.com/2018/07/17/fietsen-door-de-streek-van-bachs-jeugd/
  25. Cantate 48: Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen.
    https://wimfaas.com/2018/10/08/ich-elender-mensch-wer-wird-mich-erlosen-bwv-48/
  26. Pasen is een hardloopfeest, en Bach loopt mee!
    https://wimfaas.com/2018/04/01/pasen-is-een-hardloopfeest-en-bach-loopt-mee/
  27. 300 jaar Brandenburgse concerten
    https://wimfaas.com/2019/01/05/bachs-derde-brandenburgse-concert-kinderspel/
  28. Bachs verjaardag in 1728.
    https://wimfaas.com/2019/03/15/bachs-verjaardag-in-1728/
  29. De schoonheid van ‘Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ’ (BWV 639).
    https://wimfaas.com/2019/08/17/ich-ruf-zu-dir-herr-jesu-christ-bwv-639/
  30. De pauken in het Weihnachtsoratorium (over slagwerk in de barok).
    https://wimfaas.com/2019/12/16/de-pauken-in-het-weihnachtsoratorium/
  31. Extra bier op Bachs dertigste verjaardag.
    https://wimfaas.com/2020/03/19/extra-bier-op-bachs-dertigste-verjaardag/
  32. Trinitatis: ‘Allein Gott in de Höh sei ehr’.
    https://wimfaas.com/2020/06/06/trinitatis-allein-gott-in-der-hoh-sei-ehr/
  33. Bachs laatste noten geschreven op papier.
    https://wimfaas.com/2020/07/27/bachs-laatst-geschreven-noten-op-papier/
  34. Cantate 69a: ‘Effatha´. 
    https://wimfaas.com/2020/09/14/effatha-inleiding-bij-cantate-69a/
  35. De eenzame hoogte van Johann Sebastian Bach (artikel geplaatst in historisch tijdschrift Groniek).
    De eenzame hoogte van Johann Sebastian Bach | Wim Faas
  36. Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach.
    Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach | Wim Faas
  37. Erbarm’dich unser, o Jesu. De Matthäus-Passion in Coronatijd.
    Erbarm’ dich unser, o Jesu. De Matthäus-Passion in Corona-tijd. | Wim Faas
  38. De dochters van Johann Sebastian Bach
    De dochters van Johann Sebastian Bach | Wim Faas
  39. De laatste Bach. Over Wilhelm Friedrich Ernst Bach (1759 – 1845)
    https://wimfaas.com/2021/10/15/de-laatste-bach/
  40. Cantate  55, ‘Ich armer Mensch, ich Sündenknecht’
    https://wimfaas.com/2021/11/08/ich-armer-mensch-ich-sundenknecht-bwv55/
  41. Een fictieve brief aan Bach van Johann Erdmann
    https://wimfaas.com/2022/02/04/een-fictieve-brief-voor-bach-uit-danzig/

Meest recente berichten

Bachs vijftiende verjaardag.

Wandelroute Ohrdruf – Lüneburg

Op 15 maart 1700 vertrok de nog net veertien jarige Bach samen met de drie jaar oudere Georg Erdmann te voet vanuit Ohrdruf naar het driehonderd kilometer noordelijker gelegen Lüneburg om daar aan de Michaëlschule zijn gymnasium te voltooien. Het kan daarom niet anders dan dat de jonge Bach ergens onderweg op 21 maart zijn vijftiende verjaardag heeft gevierd.
Sinds hij in 1695 wees was geworden woonde Bach bij zijn oudere broer Johann Christoph. Vijf jaar later moest hij op eigen benen gaan staan. Het gezin van Johann Christoph werd alsmaar groter en er waren te weinig middelen om hem kost en inwoning te verlenen. Wellicht op aanraden van de plaatselijke cantor Elias Herda, die ook in Lüneburg had gestudeerd, was de keus op de Michaëlschule gevallen. Bach zou daar gaan zingen in het zogenaamde Mettenkoor en kon met de inkomsten daarvan zijn schoolgeld en levensonderhoud betalen.
Het is slechts gissen hoe deze reis naar Lüneburg is verlopen. Het vertrek op 15 maart weten we vanuit een notitie van schoolverlaters in Ohrdruf. ‘Bij gebrek aan hospita’ werd er (in het Latijn) bij aangetekend. Een paar weken later staan Bach en Erdmann op 3 april (Palmpasen) op de lijst van het Mettenkoor in Lüneburg. Dit moet betekenen dat ze al een aantal dagen daarvoor in Lüneburg zijn aangekomen want ze zullen repetities van het koor bijgewoond moeten hebben om mee te kunnen doen met de uitvoering op 3 april.
Wat betreft de reis schrijft Christoph Wolff in zijn biografie dat die via Gotha, Sonderhausen en Braunschweich moet zijn gegaan met een aankomst eind maart. Het zijn de steden die ook op de lijn staan in Google-maps bij de route te voet van Ohrdruf naar Lüneburg. Die is 300 kilometer. Wolff suggereert verder dat Bach wellicht bij een ver familielid, Johann Stephan Bach (1665 – 1717) heeft overnacht in Braunschweich, op 183 kilometer van Ohrdruf. Deze Johann Stephan was daar cantor aan de Blasiuskathedraal. Maar nogmaals, het is allemaal speculeren.
Juist vanwege het feit dat deze tocht voor Bach het markeerpunt was naar (jonge) volwassenheid en zelfstandigheid voedt het bij mij de verbeelding. Gingen ze geheel per voet of deden ze wel stukken per postkoets? Of – wanneer het zo uitkwam – ze zullen toch wel eens achterop een boerenkar gesprongen zijn? En had Bach zijn viool bij zich, en speelde hij in een herberg voor de gasten met als tegenprestatie een gratis Zimmer mit Frühstuck? En dan natuurlijk: waar heeft hij zijn vijftiende verjaardag gevierd?

Goslar, rond 1700

Misschien dat we die laatste vraag bij benadering kunnen beantwoorden. Als we er nu eens van uit gaan dat Bach en Erdmann dagelijks 25 kilometer aflegden. Dan hebben ze 12 dagen moeten lopen om de 300 kilometer te overbruggen. Verder stel ik me voor dat ze niet op zondag hebben gereisd. 15 maart 1700 viel op een maandag wat betekent dat ze dus tweemaal van maandag tot en met zaterdag gelopen en ze op zaterdagmiddag 27 maart in Lüneburg aankwamen. Precies een week eerder waren ze dan op de helft van hun tocht en is het mogelijk dat ze Goslar, 146 kilometer vanaf Ohrdruf, hebben uitgekozen om te overnachten, daar de zondag door te brengen en: de verjaardag van Bach te vieren!
Goslar was een vrije Rijkstad met verschillende kerken. Ik stel me zo voor dat de twee vrienden gekozen hebben om naar de oudste kerk van de stad te gaan, de Dom Sankt Simon und Judas gewijd aan twee apostelen van Christus. Overigens is de kerk in 1819 voor het grootste gedeelte afgebroken. Na de dienst zal Bach vast en zeker de orgelgalerij hebben bezocht en toestemming hebben gekregen om eigenhandig zijn vijftiende levensjaar in te luiden.

  1. De lichtende steen 4 reacties
  2. ‘Ich armer Mensch, ich Sündenknecht’ BWV55 Geef een reactie
  3. De laatste Bach? Geef een reactie
  4. Girolamo Frescobaldi en Johann Sebastian Bach Geef een reactie
  5. Alla maniera Italiana ? 2 reacties
  6. Bach en Vivaldi 1 reactie
  7. Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach Geef een reactie
  8. Een kersttekening van Tim 1 reactie
  9. Over schrijven over Bach 1 reactie