Artikelen Bach

  1. Sarabande. Over Bach, Vestdijk, emoties en de mooiste melodie.
    https://wimfaas.com/2011/10/01/sarabande-over-bach-vestdijk-emoties-en-de-mooiste-melodie/
  2. Cantate 206, een pikante Bach.
    https://wimfaas.com/2010/02/02/cantate-206-een-pikante-bach/
  3. Cantate 61, Nun komm der Heiden Heiland. Over Jesaja, Ambrosius, Luther en Bach.
    https://wimfaas.com/2010/12/05/nun-komm-der-heiden-heiland-jesaja-ambrosius-luther-en-bach/
  4. De Matthäus Passion uitgelegd op één A4tje.
    https://wimfaas.com/2011/03/09/de-mattheus-passion-uitgelegd-in-600-woorden/
  5. Gustav Leonhardt, de dienaar en de meester.
    https://wimfaas.com/2017/01/13/gustav-leonhardt-de-dienaar-en-de-meester/
  6. Bach en Telemann. Vrienden die elkaar uit het oog verloren.
    https://wimfaas.com/2016/11/11/bach-en-telemann-vrienden-die-elkaar-uit-het-oog-verloren/
  7. Cantate 187. Es wartet alles auf dich.
    https://wimfaas.com/2016/09/11/es-wartet-alles-auf-dich-bwv-187/
  8. Fietsen langs de Elbe. Over Bach, Luther, vrome vrouwen en katholieke keurvorsten.
    https://wimfaas.com/2016/07/01/fietsen-langs-de-elbe-over-bach-luther-vrome-vrouwen-en-katholieke-keurvorsten/
  9. Cantate 107. Luisteren naar Bach zoals je kijkt naar Rothko.
    https://wimfaas.com/2016/03/07/luisteren-naar-bach-zoals-je-kijkt-naar-rothko/
  10. De beste luitist van de wereld op bezoek bij Bach.
    https://wimfaas.com/2015/11/29/silvius-leopold-weiss-de-luit-in-het-werk-van-bach-en-bwv-1025/
  11. Die Kunst der Fuge.
    https://wimfaas.com/2015/10/06/die-kunst-der-fuge/
  12. Adriaan Willaert, Claudio Monteverdi, Johann Sebastian Bach en de San Marco.
    https://wimfaas.com/2015/08/01/adriaan-willaert-claudio-monteverdi-johann-sebastian-bach-en-de-san-marco/
  13. 100 minuten met Bach in Köthen.
    https://wimfaas.com/2015/04/08/100-minuten-met-bach-in-kothen/
  14. Fietsen door het land van Bach.
    https://wimfaas.com/2012/07/13/fietsen-door-het-land-van-bach/
  15. Cantate 162. Ach, ich sehe, itzt, da ich zu Hochzeit gehe.
    https://wimfaas.com/2014/11/03/ach-ich-sehe-itzt-da-ich-zur-hochzeit-gehe-bwv-162/
  16. Fietsen met een jonge Bach.
    https://wimfaas.com/2014/08/17/fietsen-met-een-jonge-bach/
  17. Bach versie van Pergolesi’s Stabat Mater.
    https://wimfaas.com/2014/03/21/bachs-versie-van-pergolesis-stabat-mater/
  18. Ihr werdet weinen und heulen: het verdriet van Mariane von Ziegler
    https://wimfaas.com/2017/06/30/ihr-werdet-weinen-und-heulen-het-verdriet-van-mariane-von-ziegler/
  19. De tweede viool in het vioolconcert bij het vioolconcert in E-groot.
    https://wimfaas.com/2017/09/12/de-tweede-viool-bij-het-vioolconcert-in-e-groot/
  20. Mit verlangen, een homo-erotische aria van Bach.
    https://wimfaas.com/2017/11/02/mit-verlangen-een-homo-erotische-aria-van-bach/
  21. Dansen met Bach.
    https://wimfaas.com/2017/11/17/dansen-met-bach-2/
  22. BWV 333 op Bachs 333ste geboortedag.
    https://wimfaas.com/2018/03/15/bwv-333-op-bachs-333ste-geboortedag/
  23. Waarom heten zoveel Bachs Johann?
    https://wimfaas.com/2018/06/22/waarom-heten-zoveel-bachs-johann/
  24. Fietsen door de streek van Bachs jeugd.
    https://wimfaas.com/2018/07/17/fietsen-door-de-streek-van-bachs-jeugd/
  25. Cantate 48: Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen.
    https://wimfaas.com/2018/10/08/ich-elender-mensch-wer-wird-mich-erlosen-bwv-48/
  26. Pasen is een hardloopfeest, en Bach loopt mee!
    https://wimfaas.com/2018/04/01/pasen-is-een-hardloopfeest-en-bach-loopt-mee/
  27. 300 jaar Brandenburgse concerten
    https://wimfaas.com/2019/01/05/bachs-derde-brandenburgse-concert-kinderspel/
  28. Bachs verjaardag in 1728.
    https://wimfaas.com/2019/03/15/bachs-verjaardag-in-1728/
  29. De schoonheid van ‘Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ’ (BWV 639).
    https://wimfaas.com/2019/08/17/ich-ruf-zu-dir-herr-jesu-christ-bwv-639/
  30. De pauken in het Weihnachtsoratorium (over slagwerk in de barok).
    https://wimfaas.com/2019/12/16/de-pauken-in-het-weihnachtsoratorium/
  31. Extra bier op Bachs dertigste verjaardag.
    https://wimfaas.com/2020/03/19/extra-bier-op-bachs-dertigste-verjaardag/
  32. Trinitatis: ‘Allein Gott in de Höh sei ehr’.
    https://wimfaas.com/2020/06/06/trinitatis-allein-gott-in-der-hoh-sei-ehr/
  33. Bachs laatste noten geschreven op papier.
    https://wimfaas.com/2020/07/27/bachs-laatst-geschreven-noten-op-papier/
  34. Cantate 69a: ‘Effatha´. 
    https://wimfaas.com/2020/09/14/effatha-inleiding-bij-cantate-69a/
  35. De eenzame hoogte van Johann Sebastian Bach (artikel geplaatst in historisch tijdschrift Groniek).
    De eenzame hoogte van Johann Sebastian Bach | Wim Faas
  36. Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach.
    Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach | Wim Faas
  37. Erbarm’dich unser, o Jesu. De Matthäus-Passion in Coronatijd.
    Erbarm’ dich unser, o Jesu. De Matthäus-Passion in Corona-tijd. | Wim Faas
  38. De dochters van Johann Sebastian Bach
    De dochters van Johann Sebastian Bach | Wim Faas

Meest recente berichten

Bach en Vivaldi

‘Van Vivaldi’s muziek leerde Bach de cruciale principes van de compositie, samenhang en harmonie.’ Zo omschreef Bachbiograaf Johann Nikolaus Forkel de betekenis van Vivaldi voor de ontwikkeling van Bach als componist. Maar liefst negen vioolconcerten van Vivaldi heeft Bach tijdens zijn periode in Weimar bestudeerd en bewerkt tot zes concerten voor klavecimbel en drie concerten voor orgel. Rond 1730 kwam daar nog het Concert voor vier klavecimbels en orkest in a-klein (BWV 1065) bij voor een uitvoering met zijn Collegium Musicum . Wat moet dat een happening geweest zijn in Café Zimmerman waar Bach zijn wekelijkse concerten gaf. Vier klavecimbels! Maar zou dat niet anders geweest zijn toen Vivaldi dit werk als concert voor vier violen voor het eerst uitvoerde met zijn meisjesorkest? Vast zal hij zelf één van de solisten geweest zijn, maar de andere drie waren, net als de overige leden van het orkest, kinderen en jonge vrouwen van het meisjesweeshuis Pio Ospedale Pietà te Venetië . Het was Vivaldi gelukt om met de muzikaalste meisjes van dit huis een uitmuntend orkest te smeden dat een reputatie kreeg tot ver buiten de landsgrenzen. Het meeste van zijn werk heeft hij geschreven voor dit orkest, en voor de beste violisten als solist. Het is opmerkelijk dat Vivaldi met zijn muzikale talent het nooit tot een hoge positie heeft gebracht binnen de kerk of aan een hof. De titel van concertmeester van de San Marco had hem toch niet misstaan. Wellicht heeft hij het zelf nooit geambieerd; zijn functie binnen de Pietà bood hem de maximale creatieve vrijheid.
Vivaldi werd geboren in 1678. Zijn vader, die kapper van beroep was, werkte wél in de San Marco, als violist. Van hem kreeg hij zijn eerste muzieklessen en van Legrenzi, de kapelmeester van de San Marco. In eerste instantie leek Vivaldi niet te kiezen voor een muzikale loopbaan. Hij werd in 1703 tot priester gewijd wat hem vanwege zijn rode haar de bijnaam ´il prete rosso´ (de rode priester) opleverde. Om verschillende onduidelijke redenen bleek het priesterschap in de kerk niet aan hem besteed. Zo wordt verteld dat hij eens de mis uitliep om een muzikaal idee dat bij hem opgekomen was op te schrijven. Vivaldi kreeg een leidinggevende functie in het weeshuis waarbij het muziekonderwijs tot zijn voornaamste taak behoorde. Op enkele onderbrekingen na bleef Vivaldi tot aan zijn dood in 1741 aan de Pietà verbonden.
In zijn tijd was Vivaldi ‘wereldberoemd’ vanwege zijn vioolspel en vanwege zijn talrijke composities. Over zijn spel werd geschreven dat het een ‘kolossale invloed had op de tere en gevoelige ziel van de Venetianen’. Hij maakte concertreizen naar Wenen en Praag. Naast opera’s en geestelijke vocale werken schreef hij een groot oeuvre aan instrumentale muziek bij elkaar, waaronder meer dan vijfhonderd concerten. Hieronder bevinden zich ruim tweehonderd concerten voor viool. Vivaldi’s concerten werden gebundeld uitgegeven, onder andere via de Amsterdamse uitgever Estienne Roger die hij in 1725 bezocht. De beroemde Vier jaargetijden maken bijvoorbeeld deel uit van Violin concerti opus 8, Il Cimento dell’armonia e dell’inventione. Kenmerkend voor zijn muziek zijn de frisse, expressieve melodieën die gecombineerd worden met heldere harmonische contrasten.
Bach kreeg de muziek van Vivaldi onder ogen doordat Prins Johann Ernst van Saksen-Weimar die in Amsterdam aanschafte tijdens zijn studietijd in Nederland. Bach, die toen aan het hof van Weimar werkzaam was, kon zijn hart ophalen aan deze vernieuwende muziek. De opbouw van het concert met de drie delen snel-langzaam-snel werd de standaard, ook voor Bach. Door Vivaldi’s muziek te bewerken voor orgel en klavecimbel leerde Bach hoe te komen tot afgeronde delen waarbij er steeds sprake is van het ‘concerterend’ principe: de solist die de ‘strijd’ aangaat met de rest van het orkest.
Het heeft onder andere de basis gelegd voor Bachs meesterwerken; zijn viool- en klavecimbelconcerten en de Brandenburgse concerten.
Vreemd genoeg raakte Vivaldi’s muziek in de vergetelheid. Zeker ook doordat duidelijk werd hoe groot zijn invloed is geweest op Bach, werd zijn muziek in de twintiger jaren van de vorige eeuw ‘herontdekt’ en is zijn belangrijke plek in de muziekgeschiedenis duidelijk geworden en wordt hij tegenwoordig dikwijls in één adem genoemd met Bach en Händel.

‘Bach en Vivaldi’ staat ook in het boek ‘Johann Sebastian Bach en de Italiaanse barok’, met onder andere 19 portretten van Italiaanse componisten waar Bach werk van heeft bewerkt of uitgevoerd.

  1. Geen jubileumjaar, maar wel een eerbetoon aan Johann Christoph Bach Geef een reactie
  2. Een kersttekening van Tim 1 reactie
  3. Over schrijven over Bach 1 reactie
  4. Bach en Luther Geef een reactie
  5. ‘Effatha’. Inleiding bij cantate 69a. 1 reactie
  6. Trinitatis: Allein Gott in der Höh sei ehr Geef een reactie
  7. Bach speelt Alessandro Scarlatti Geef een reactie
  8. Erbarm’ dich unser, o Jesu. De Matthäus-Passion in Corona-tijd. 1 reactie
  9. Extra bier op Bachs dertigste verjaardag 2 reacties